Włoska książka - 7

Obecna pora roku chyba jak żadna inna sprzyja pochłanianiu książek. Właśnie przeczytałam kolejną, a że nie miałam wcześniej okazji przeczytać nic z pogranicza horroru / thrillera / kryminału / powieści psychologiczno-obyczajowej pióra Włocha, zrobiłam to teraz bez wahania.

"Istota zła" (La sostanza del male) to bardzo według mnie udany debiut pióra Luca D'Andrei. Sam autor uważa siebie bardziej za czytelnika niż pisarza. Absolwent Germanistyki. Uczy języka włoskiego w Bolzano. Autor cieszącej się popularnością trylogii fantasy dla młodzieży.

Jego powieść to mroczne studium ludzkiej duszy. To niepokojący obraz gór, które porażają swym pięknem, przyciągają i niszczą.

"Skrzypienie lodu. Szmer całego masywu skalnego, który poruszał się jak dwieście tysięcy lat temu... Zatonąłem w ciemności, która pochłonęła cały świat. Przemożona świadomość, że czas w lodowcu nie jest czasem dla człowieka. To czas inny, wrogi".

Bohater, Jeremiasz Salinger, filmowiec dokumentalista przeprowadza się wraz z żoną i córką do miejscowości Siebenhoch leżącej u podnóży włoskich Dolomitów. W miasteczku, skąd pochodzi jego żona i gdzie mieszka jego teść, chce zrealizować dokument o pracy ratowników górskich. Niestety podczas jednej z akcji ratunkowych, w której bierze udział, dochodzi do tragedii i wszyscy, oprócz Jeremiasza giną.

Obwiniający się i cierpiący na zespół stresu pourazowego mężczyzna szuka sobie zajęcia, które pomogłoby mu uporać się z przeżytą traumą. Pewnego dnia na wycieczce z córką do pobliskiego wąwozu Bletterbach przypadkowo słyszy rozmowę turystów z przewodniczką ośrodka turystycznego. Tematem ich rozmowy jest masakra w wąwozie, do jakiej doszło w kwietniu 1985 roku. Trójka młodych ludzi zginęła tam zamordowana bestialsko w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Jeremiasz postanawia rozwiązać tajemnicę sprzed lat, napotykając zmowę milczenia i wrogość ze strony lokalnej ludności - zgodnie z przekonaniem mieszkańców, że "Co się w górach wydarzyło, w górach pozostanie". 

Mieszkańcy Siebenhoch i okolic wierzą, że wąwóz jest miejscem przeklętym, opętanym przez diabelskie moce i siły tak stare jak ziemia. Dodajmy do tego ich ludowe wierzenia, jak choćby świeto Krampusa (obchodzone zresztą do tej pory w niektórych regionach Alp). Słowo "Krampen" znaczy "pazur" a Krampus był towarzyszem anty świętego Mikołaja karzącym niegrzeczne dzieci i pożerającym je. Dodajmy do tego wiarę w diabła i opowiadania miejscowych, że w wąwozie Bletterbach ginęli w dawnych czasach pasterze, drwale widywali dziwne światła, a  kobiety uznane za czarownice były wrzucane żywcem do jaskini, skąd nie było wyjścia. Sama nazwa miejscowości Siebenhoch pochodzi zresztą z języka niemieckiego i oznacza "siedem jaskiń".

Wąwóz skrywa tajemnicze ukryte głęboko pod ziemią labirynty i kopalnie. Nawet w najbardziej absurdalnej legendzie tkwi ziarno prawdy. Bohater zagłębia się więc w zagadkę i odkrywa, że zło czai się nie tylko w lodowcu, w nieokiełznanej przyrodzie, ale też w spokojnej na pozór miejscowości i ich mieszkańcach.

Klimat odrobinę jak w Twin Peaks. Dodajmy do tego zagęszczającą się duszną, klaustrofobiczną atmosferę i majestat gór. Wyczuwalną atmosferę zła, zagrożenia i czegoś pierwotnego - wrogiego i niszczycielskiego. Skamieliny będące świadkami czasu. Zmowę milczenia, dręczące mieszkańców demony i najciemniejsze zakamarki psychiki ludzkiej.

"Szaleństwo się nawarstwia, a potem wdziera się nienawiść i wyzwala żądzę krwi. To proces długi i zimny".

"Czy umarli zmartwychwstają? - wyszeptałem. - Książki twierdzą, że nie, noc krzyczy, że tak".

"Wyglądało na to, że Natura zawzięła się na nas. Widzisz, Jeremiaszu, góry zazwyczaj są...Góry nic sobie z ciebie nie robią. Nie są dla ciebie ani dobre, ani złe. Nie pasują do nich takie głupawe określenia. Dla gór jesteś niczym. Ale tamtego dnia wszyscy mieliśmy takie uczucie, że wąwóz chce nas wykończyć. Uraziliśmy czymś Bletterbach".

"Tam jest tak... Głupio o tym mówić, bo cały świat jest stary, ale tam ciąży ci to, że stary jest czas".

Więcej nie napiszę, bo szkoda byłoby zdradzać szczegóły. Myślę, że warto sięgnąć po ten tytuł, bo niepowtarzalnego klimatu i wielu ciekawych wątków książce odmówić z pewnością nie można. Zaskakujące zwroty akcji oraz karuzela emocji, pewien dyskomfort psychiczny i niespodziewane zakończenie gwarantowane.

Włoska migawka - 17

"Oto południe, na które czekaliśmy, miejscowość tak urokliwa, że chciałoby się ją zjeść jak lukrowany tort, w całości. Narasta we mnie dzika radość, że to dopiero początek, że zobaczę wszystko, dotknę wszystkiego, przesunę dłonią po tynkach setek kamienic, pchnę drzwi zapomnianych kościołów, najem się winogron, których słodyczy nie mogę jeszcze sobie wyobrazić, że zanurzę nóż w złocistym miąższu pachnących słońcem melonów... Nasycę się południem."

Gdzie zaczyna się włoskie południe? Według jednej z anegdot zaraz za pierwszą stacją benzynową na południe od Rzymu. Zgodnie z wytycznymi geograficznymi na placu San Rufo w miasteczku Rieti, leżącym w Lacjum, gdzie na kamiennej tablicy figuruje łaciński napis „Umbilicus Italiae” - pępek Włoch, a poniżej po włosku: „Centro d’Italia".

Źródło: Internet

Dla mnie włoskie południe zaczyna się na krańcu włoskiego buta. Tam, gdzie czuć już to bliżej nieokreślone coś w powietrzu - zapach gorąca i najróżniejszych roślin przywodzą mi na myśl Afrykę północną, w której byłam jako małe dziecko i której zapachy utkwiły mi gdzieś w pięcioletniej wówczas pamięci, niemal impressi nella mente, ancorati profondamente nella memoria.

To małe senne, leniwe miasteczka, gdzie czas jakby się zatrzymał. To pranie wiszące na sznurach, aromatyczne owoce, mix wielu kultur. Wpływy arabskie wyczuwalne na każdym kroku. Sycylia. To prażące słońce, gra światła i cienia na starych fasadach. To małe kościółki i kapliczki. Nonne kupujące świeże warzywa i owoce na maleńkim mercato, nonni siedzący przy jedynej fontannie w miasteczku i kontemplujący toczące się dookoła życie. To jakaś taka stagnacja, życie poza tym całym pośpiechem współczesnego świata. To jakby drugie, inne Włochy, jakże dalekie od północnych miast.

Na rozgrzanie się od środka zostawiam dzisiaj kilka zdjęć.

Włoska książka - 6

Początek 2018 roku przywitałam włoską książką. Zamierzam zresztą przeczytać ich sporo w tym roku. Lista włoskich tytułów do przeczytania ciągle się wydłuża. Dzisiaj mała, pozornie niepozorna książka włoskiego dziennikarza i publicysty "Niech ci się coś pięknego przyśni". Najlepiej sprzedająca się książka we Włoszech w 2012 roku. Miałam ją kupić w oryginalnej wersji będąc w sierpniu w Mediolanie, ale musiałam zrezygnować, bo byłam bliska wykupienia połowy księgarni Feltrinelli i płacenia  tym samym majątku za nadbagaż.

Massimo Gramellini napisał piękną powieść będącą wspomnieniami 9-letniego chłopca, który w Sylwestra traci matkę. Nie potrafiąc poradzić sobie z jej śmiercią ucieka w świat fantazji. Massimo to poniekąd sam autor - książka zawiera wiele wątków autobiograficznych. "Niech ci się coś pięknego przyśni" - zwykła mawiać matka do Massimo.

To wspaniała lekcja życia - historia odkrywania prawdy o okolicznościach śmierci najbliższej osoby i drogi do wybaczenia. To opowieść o życiu w cieniu wiecznej tęsknoty, o dojrzewaniu, odnajdywaniu samego siebie. To odwieczne pytanie o to, czy zawsze należy mówić ludziom prawdę, choćby była ona najgorsza - w końcu kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw i ma często niszczycielską moc. To pytania o szczęście i jego istotę, o to, co tak naprawdę jest ważne w życiu każdego z nas.

Książka zostawia w czytelniku ślad. Niby żadne fajerwerki jeśli chodzi o fabułę, a porusza ona jakąś strunę w sercu i duszy, ujmuje, ma jakiś własny niepowtarzalny urok i nostalgię. Stanowi skarbnicę wielu bardzo osobistych, a jednak uniwersalnych ludzkich przemyśleń. Mój egzemplarz cały jest w karteczkach post-it, którymi zaznaczałam istotne fragmenty. Spodziewajcie się trochę śmiechu, trochę łez. Dorzućcie do tego wspaniały język. Bo mimo poruszanych ciężkich tematów jest lekki. Miałam wrażenie, że ślizgam się swobodnie czytając kolejne zdania. Dodam, że moja przyjemność czytania jest podwójna, kiedy czytam książki włoskich autorów w przekładach wykładowców Italianistyki, z którymi x lat temu miałam zajęcia: tak było i w tym przypadku.

Jak tu pisać o książce nie opisując jej treści? To niezwykle trudne. I chyba wcale nie chcę Wam zdradzać fabuły, bo po co? Ci których na tym etapie zainteresowałam, z pewnością sięgną po ten tytuł nie znając więcej szczegółów z historii Massimo. Powieść przeczytałam w dwa wieczory. To chyba najlepsza rekomendacja. Jeśli lubicie trochę psychologii, odrobinę retrospekcji i piękne powieści o ludzkich losach, ta książka Was nie zawiedzie.

Prostym językiem można napisać niezwykłą książkę.

Na podstawie książki powstał włoski film o polskim tytule "Słodkich snów". Ja na pewno obejrzę. Tak się składa, że można go będzie obejrzeć na Canal Plus - jeśli ktoś z Was ma ten kanał: najbliższa emisja już 18 stycznia.

Na zachętę - zamiast ujawniania treści - kilka fragmentów książki. Choć nie oddają one do końca klimatu i kilku włoskich smaczków-ciekawostek ukrytych na kartkach książki.

"Jeśli marzenie jest twoim marzeniem, tym, dla którego przyszedłeś na świat, możesz spędzić całe życie, kryjąc się za maską sceptycyzmu, ale nigdy nie uda ci się od niego uwolnić. Będzie w dalszym ciągu wysyłać ci rozpaczliwe sygnały, takie jak nuda i przygnębienie, ufając, że się w końcu zbuntujesz".

„Śnijcie piękne sny. Oboje. Kiedy śni się razem, są więcej warte.” 

"– Boisz się śmierci?
(...) – We wczesnej młodości otarłam się o śmierć. Odtąd ją znam i nie myślę o niej. Wiem, że jest to przejście z jednego wymiaru w drugi, od materii do antymaterii. Egipcjanie nazywali to Wyjściem na Światło. Już mniej przeraża, prawda?
– A życie?
– Przeraża mnie, że mogłabym je zmarnować. Jeśli śmierć jest podróżą, wyobrażam sobie, iż życie stanowi cenę biletu

- Umierać to nic; straszne jest nie żyć."

"Ponieważ rzeczywistość okazała się krwawym tyranem, poprosiłem o azyl wyobraźnię".
A ja Wam życzę, żeby Wam się jak najczęściej coś pięknego śniło.


Wszystkiego włoskiego!

Witajcie! Nie było mnie tu ponad miesiąc. Praca pochłonęła mnie na tyle, że po niej nie miałam już ani czasu, ani sił na to miejsce. A potem przyszły Święta - tym bardziej bycie offline było wskazane. Muszę szczerze przyznać, że chwila oddechu, nabrania dystansu i zwyczajnego bycia tu i teraz bez rozpraszaczy i odciągaczy, jakimi bywają różnorakie treści zamieszczane w sieci bardzo mi się przydała.

Czasem przerwa jest potrzebna. Wracam ze zdwojoną energią i pomysłami oraz tematami do wpisów. I cicho tylko wypowiadam w myślach życzenie, by starczyło mi wolnych chwil na stopniowe wprowadzanie tutaj zamierzonych i zapowiadanych już w przeszłości zmian, dobrego światła do zdjęć i ciągłych szczerych zachwytów. Oraz wiary w to, że warto pisać. W pisaniu przyjmuję zasadę "Mniej znaczy więcej". Więc pewnie wpisy pojawiać się będą rzadziej, ale z lepszymi zdjęciami i bardziej dopracowanymi treściami.

Czego życzę Wam i sobie na ten 2018 rok?

Zachwytów nad ludźmi, miejscami, książkami. Nad Italią. Zachwytów nad pozornie banalnym, nad codziennością. Wprowadzania w codzienność nowego i dobrego. Łamania rutyny. Radości z tego, co mamy, a nie dopatrywania się u innych tego, czego nam brakuje. Jeśli już to robimy (wszak taka jest nasza ludzka natura - nie oszukujmy się), róbmy to tylko po to, aby pozytywnie wzrastać, a nie pomniejszać się i pogrążać.

Życzę Wam autentyczności. Głębokich i prawdziwych relacji międzyludzkich. Odkrywania siebie i świata. Ucieczki od korporacji - jeśli nie od tej w dosłownym znaczeniu, to od tej w naszych głowach - tak wielu ludzi ma korporację w sobie: taki stan umysłu, który cechuje sztuczność, zniewolenie, zmechanizowanie i znieczulenie na to, co wartościowe dookoła.

Życzę Wam dobrej kawy. I udanych spotkań przy niej. Sprawiania radości innym - takich bez okazji.

A przede wszystkim pozytywnego nastawienia.

Już wkrótce pojawią się wpisy z cyklu Włoska książka. Zostawiam również cykl Włoska migawka odkopując i przygotowując nowe zdjęcia. Obiecuję kilka nowości.

Podsumowując moje życzenia dla Was - ponieważ włoskie jest dla mnie synonimem tego, co najlepsze: wspaniałych miejsc, kuchni i radości życia - życzę Wam na ten rok wszystkiego włoskiego!

Do przeczytania. Już niebawem.

Moja świąteczna biblioteczka

Książki to mój nałóg. Czytam wszystko. No prawie. Tak naprawdę z wyjątkiem fantasy lubię każdy gatunek: lubię poznawać literaturę opisującą czasy holocaustu, lubię zgłębiać biografie, książki obyczajowe, podróżnicze i historyczne. Lubię kryminały skandynawskich autorów, lekkie książki przygodowe i te psychologiczne. Oraz oczywiście wszystko z Italią na pierwszym planie lub w tle. Swój wybór uzależniam od aktualnej pory roku, nastroju i stopnia zmęczenia. Wiadomo-kiedy jestem przepracowana, najlepiej sprawdzają się lekkie pozycje, a nie ambitne, trudne tematy. Kiedy czuję przypływ energii, atakuję cięższy kaliber.

Przed Świętami czytam książki wprowadzające w klimat Bożego Narodzenia. Wydawcy już w listopadzie proponują książki stanowiące swoistą fort pocztę do Świąt. 

Poniżej moja subiektywna świąteczna biblioteczka.

Richard Paul Evans. Obietnica pod jemiołą.

Elise żyje w cieniu wielkiej tragedii. Autor nie zdradza, co wydarzyło się w życiu bohaterki. Elise gardzi sobą i żyje, a w zasadzie egzystuje nękana wyrzutami sumienia. W stołówce budynku, gdzie pracuje, spotyka prawnika Nicolasa, który proponuje jej niezwykły układ - ona ma spędzać z nim czas aż do Świąt, przyjmować od niego prezenty i dotrzymywać towarzystwa na wszelkich przedświątecznych imprezach jego kancelarii.

Co z tego wyniknie? Co takiego wydarzyło się w życiu Elise? Lubię Evansa za wnikliwe obserwacje psychiki ludzkiej, za ciekawostki o Stanach wplatane w książki (aż chce się poznać opisywane przez niego miejsca - zajrzyjcie choćby do Krętych ścieżek i całego cyklu dzienników Alana - bohatera, który po śmierci żony rzuca  wszystko i wyrusza w podróż przemierzając piechotą Stany). Lubię Evansa za umiejętność przekazywania trudnych tematów prostym językiem. Książki tego autora jeszcze nigdy mnie nie zawiodły, wszystko szybko się czyta, co nie przeszkadza każdej powieści zostawić coś w czytelniku, choćby mądre cytaty.

Magdalena Kordel. Anioł do wynajęcia.

Lubię poznawać współczesne polskie pisarki tak zwanej literatury kobiecej. I choć nie mogłabym non stop czytać tego rodzaju literatury, to raz po raz książki tego typu stanowią dla mnie miłą odskocznię i rozrywkę w najczystszej postaci. Kilku bohaterów, których losy nieoczekiwanie splatają się na krótko przed Świętami. Mamy więc ludzkie problemy, samotność i zagubienie oraz Święta, które sprawiają, że wszystkie cierpiące dusze odnajdują wreszcie spokój, rodzinne ciepło i ukojenie. Fabuła nieco naiwna, ale otula duszę niczym ciepły koc.

Natasza Socha. Biuro przesyłek niedoręczonych.

Bohaterka zatrudnia się w biurze zajmującym się zagubionymi i niedoręczonymi listami i przesyłkami. Bajkowy klimat, znowu różne ludzkie charaktery, losy i jeden klucz - Święta jako magiczny czas - czas wybaczania i czynienia dobra. Do tego pewna historia zawieszona w czasie przez niefortunny zbieg okoliczności sprzed lat i próby bohaterki, by zdążyć przed Wigilią z odmianą losu dwojga starszych ludzi. Lektura do czytania z kubkiem aromatycznej herbaty lub kakao.

Natalia Sońska. Garść pierników. Szczypta miłości.

Złamane serce, ucieczka w pracoholizm kontra nieoczekiwana miłość. Ciepło, rodzina i to, co jest w życiu naprawdę ważne.

Gabriela Gargaś. Wieczór taki jak ten.

Lubię, kiedy splatają się losy różnych ludzi.

Jeden wspólny klucz - Święta. Piękne, pełne uroku ciepłe okładki. I oderwanie, takie pozytywne.

Książki lekkie, ale umiejętnie wprowadzające w klimat. Do zapamiętania kilka cytatów i przemyśleń, zdawałoby się oczywistych, a umykających nam w szale latania i kupowania. Mnie najbardziej utkwił cytat z Anioła do wynajęcia: „Krzyczymy o magii Świąt, a zapominamy, czym ona rzeczywiście jest... Grunt jednak, żeby się nie dać, żeby nie pójść z tłumem...”. Bo już w listopadzie kolorowe reklamy  krzyczą do nas ze wszystkich stron zachwalając produkty, bez których (rzekomo) nie poczujemy magii Świąt. A nie o masowe kupowanie i bezczelnie rozbuchany konsumpcjonizm przecież w Święta chodzi.

Joanna Szarańska. Cztery płatki śniegu.

Urzekła mnie okładka. Kilku bohaterów i ciepła, nieprzesłodzona książka o tym, co się tak naprawdę liczy. No bo czy faktycznie zawali się świat, jeśli upieczemy dwie blachy ciasta zamiast czterech? Albo gdy dzieci krzywo przystroją choinkę? Najważniejsi są Bliscy i chwila autentycznego zatrzymania.

Okładki zachęcają do kolejnych lektur.
W księgarni widziałam już Serce z piernika Magdaleny Kordel oraz Dwanaście niedokończonych snów Małgorzaty Sochy. Czekają w kolejce na przeczytanie, podobnie jak Świąteczne marzenie Amandy Prowse.

Mistrzyniom lekkiego pióra mówię na tuż przed Świętami zdecydowanie tak.

Świąteczny klimat DIY - czas start

Powoli wchodzę w świąteczny klimat. W głowie mam listę spraw do załatwienia, ale doba nie jest z gumy i po późnym wyjściu z pracy szanse na załatwienie czegokolwiek spadają do zera. Dlatego wrzucam na luz. Zamiast gonić, chcę przystanąć i po prostu spędzić ten nadchodzący czas z Bliskimi. Spojrzeć im w oczy, posłuchać. Nie spieszyć się. Wyłączyć gonitwę myśli.

Mam tak mało czasu na to miejsce. A raczej na robienie zdjęć, bo pomysłów na wpisy i tematów nie brakuje. Macie jakąś tajną receptę na wydłużenie doby i doładowanie baterii?

Ja doładowuję baterie czytając książki ze Świętami w tle (o nich w następnym wpisie) i robiąc listę spraw do załatwienia zgodnie ze szwedzką filozofią lagom (nie za dużo, nie za mało, a w sam raz). Bo przygotowania do Świąt mają być przyjemnością, podczas gdy tak łatwo przekroczyć granicę i odczuwać już tylko przesyt i zmęczenie materiału.

Poczyniłam już kilka własnoręcznych dekoracji. Szyszki, wstążki, orzechy, anyż, sosnowe gałązki, kolorowe papiery, różne gwiazdki, sztuczne gałązki ostrokrzewu, suszone plastry pomarańczy i inne elementy oraz klej na gorąco potrafią zdziałać cuda. Do tego inwencja własna i mamy gotowe klimatyczne akcenty. Może nie są one katalogowo doskonale, ale zrobione przeze mnie.

Bazą dla moich tworów był styropianowy stożek i wieniec. Do tego muzyka wprowadzająca powoli w świąteczny nastrój, kubek dobrej czekolady lub herbaty (ewentualnie grzane wino) i chwila relaksu gwarantowana. Uwaga tylko z klejem na gorąco - łatwo się poparzyć, trzeba być ostrożnym. Wprawdzie na drugi dzień opuszki palców o dziwo mnie nie bolały, niemniej jednak to nie jest zajęcie, które można robić wspólnie z dziećmi. 

W tym roku stawiam na minimalizm i świąteczny DYI - lampiony ze słoika, dekoracje z szyszek i jemioły. A prezenty opakowane w ekologiczny papier. Za to choinka będzie bajkowa jak zawsze. Bo gdzie są dzieci, bajkowy klimat po prostu musi być.

Jak tam Wasze świąteczne plany?

Włoska migawka - 16

Na każdym kroku coś. Gdzie nie spojrzeć, wzrok przyciąga jakiś pełen uroku fragment, pozornie niepozorny detal. Gotowe obrazy same pchają się przed obiektyw. Tam nie da się zepsuć zdjęcia. To Włochy właśnie. 

Witajcie w listopadzie.